لوگو دکتر زخم
Search
Close this search box.
دبریدمان زخم

دبریدمان زخم و روش های آن

دبریدمان زخم یک روش پزشکی است که در آن پزشکان بافت های مرده و ناسالم را از زخم جدا می کنند تا بهبودی را بهبود بخشند. بافت‌های مرده اغلب با باکتری‌های مضر آلوده می‌شوند و حذف آن می‌تواند به جایگزینی و ترمیم بافت‌های سالم پوست کمک کند و بهبود زخم را تسهیل کند. باقی ماندن بافت مرده در زخم، خطر رشد باکتری و عفونت بعدی را افزایش می دهد. تا انتهای این مقاله همراه ما باشید تا به بررسی دبریدمان زخم و روش های آن بپردازیم.

دبریدمان زخم چیست؟

دبریدمان زخم چیست؟

دبریدمان زخم در واقع روشی است که طی آن بافت نکروز شده و یا عفونی پوست برداشته می‌شود، این روش بسته به نظر درمانگر زخم تحت شرایطی استفاده می‌گردد که زخم‌ها مقاوم به درمان بوده و حتی با گذشت مدتی هنوز بهبود نیافته است.

ضرورت استفاده از این روش به منظور تسریع روند بهبودی انواع زخم است، علاوه بر این اندازه زخم نیز محدودتر می‌گردد و بافت سالم سریع‌تر جایگزین می‌گردد و با استفاده از حذف بافت نکروز و عفونی، احتمال عفونت به طبع کاهش می‌یابد.

علاوه بر این بافت مرده می‌تواند عفونت زخم را مخفی کرده و از این طریق علاوه بر تأخیر در بهبودی زخم، می‌تواند عوارض جدی برای سلامتی فرد ایجاد نماید، در برخی شرایط زخم‌های مقاوم در پا احتمال از دست دادن عضو را به همراه خواهد داشت.

روش های دبریدمان زخم چیست؟

از تکنیک های مختلفی برای دبریدمان زخم های مختلف استفاده می شود، که بسته به شرایط بیمار، سن و بسیاری از موارد دیگر انتخاب می شود.

روش های دبریدمان زخم

1. دبریدمان بیولوژیک

دبریدمان بیولوژیک (Biological debridement)یکی از انواع دبریدمان زخم است، طی این روش از لاروهای استریل مگس گونه Lucilia sericata استفاده می شود، این لاروها از باکتری های موجود در زخم تغذیه کرده و ترکیبات ضدباکتری ترشح می کنند که می تواند در روند درمان زخم مفید باشد، این روش تحت عنوان لارو درمانی و یا جراحی زیستی نیز معروف است.

2. دبریدمان آنزیمی

دبرید آنزیمی (Enzymatic debridement) یا شیمیایی نیز تکنیک دیگری از دبریدمان زخم می باشد، در این روش از محصولاتی مانند ژل و پماد استفاده می گردد که در ترکیبات آن از آنزیم های نرم کننده بافت زخم وجود دارد، گفتنی است این آنزیم ها می توانند از منابع حیوانی، گیاهی و یا باکتریایی تامین گردند.

از این داروها به تعداد دفعات تعیین شده توسط پزشک استفاده می گردد، بعد از آن می بایست از پانسمان روی زخم استفاده نمود و طی هر بار مصرف دارو، پانسمان تعویض گردد تا بافت های مرده رفته رفته تجزیه گشته و از بین بروند.

همان طور که قبلا نیز اشاره شد نوع زخم در تعیین روش دبریدمان نقش دارد، از این رو در زخم هایی که خیلی بزرگ و عفونی هستند استفاده از این روش به هیچ عنوان برای آن ها مناسب نخواهد بود.

3. دبریدمان اتولیتیک

دبریدمان اتولیتیک (Autolytic debridement) حالتی است که از آنزیم ها و مایعات بدن به منظور نرم کردن بافت زخم استفاده می گردد، به طوری که طی آن از پانسمانی استفاده می گردد که رطوبت حفظ گردد و بافت نکروز زخم جدا شود.

درمانگر زخم، معمولا در شرایطی که زخم ها از نوع عفونی نیستند و یا در زخم های فشاری، از این نوع دبریدمان زخم استفاده می کند.

از این نوع دبریدمان ممکن است در ترکیب و همراه با سایر روش های درمانی نیز استفاده گردد، برای مثال برای درمان زخم عفونی از ترکیب این روش با سایر روش ها می‌توان استفاده کرد.

4. دبریدمان مکانیکی

در ادامه روش های دبریدمان زخم، به بررسی دبریدمان مکانیکی (Mechanical debridement) می پردازیم، در این روش دبریدمان، بافت های نا سالم با استفاده از نیروی حرکتی حذف می گردند، این گروه خود شامل روش های مختلفی می باشد.

هیدروتراپی یا آب درمانی از جمله زیر مجموعه های این گروه هستند، طی این روش از آب برای شستشوی بافت های مرده استفاده می گردد، همچنین استفاده از دوش، جریان گردابی، سرنگ و کاتتر از جمله این موارد محسوب می شوند.

پانسمان مرطوب به خشک نیز از دیگر روش های این نوع دبریدمان می باشد، به طوری که ابتدا یک پانسمان مرطوب روی زخم قرار می گیرد، سپس با خشک شدن زخم، پانسمان برداشته می شود، به طوری که بافت مرده و آسیب دیده را نیز با خود جدا خواهد کرد.

علاوه بر موارد فوق از دیگر روش های دبریدمان مکانیکی می توان به استفاده از پدهای دبریدمان مونوفیلمنت اشاره کرد، طی این روش نیز پدهای مونوفیلمنت که از نوعی پلی استر می باشند و نرم هستند، به آرامی بر روی زخم کشیده می شود تا بافت های مرده زخم را از بین ببرد.

همان طور که اشاره شد این نوع دبریدمان بسیار رایج بوده و هم برای زخم هایی که عفونی هستند و هم زخم های غیر عفونی قابلیت کاربرد را دارند.

5. دبریدمان شارپ

دبریدمان شارپ و یا تیز از دیگر تکنیک های دبریدمان زخم است، این روش می تواند به روش جراحی و یا روش محافظه کارانه انجام گیرد، در زمانی که نیاز به درمان سریع می باشد، معمولا از این روش دبریدمان استفاده می گردد.

طی این روش، بافت مرده و ناسالم زخم توسط ابزارهای تیز برش داده می شود، بسته به این که از روش محافظه کارانه و یا جراحی شدید استفاده شود تجهیزات و روش اجرا متفاوت است، به طوری که در روش جراحی شدید نیاز به بیهوشی و استفاده از ابزار جراحی می باشد و می بایست توسط پزشک جراح انجام گیرد.

در انتها باید اشاره کنیم که هریک از روش های نام برده در زمان مراجعه به بهترین کلینیک زخم و بررسی زخم مشخص خواهد شد.

مزایا و خطرات دبریدمان زخم چیست؟

مزایای دبریدمان زخم عبارتند از:

  • بهبود پتانسیل ترمیم بافت سالم باقیمانده
  • جلوگیری از عفونت زخم
  • به حداقل رساندن جای زخم
  • کاهش عوارض عفونت

خطرات دبریدمان عبارتند از:

  • تحریک
  • خون ریزی
  • آسیب به بافت سالم
  • واکنش آلرژیک
  • درد
  • عفونت باکتریایی

جمع بندی

همان طور که اشاره شد دبریدمان زخم نوعی روش مراقبتی و درمانی زخم ها می باشد که طی آن بافت های مرده و عفونی حذف می گردد تا روند بهبودی تسریع گردد، روش های مختلفی از دبریدمان وجود دارد که بسته به نوع زخم ها و شرایطی از جمله سن بیماران، درمانگر زخم بهترین تکنیک را اتخاذ می کند، در برخی شرایط نیز ممکن است نیاز به استفاده از روش های ترکیبی باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط