بیماریهای ناخن، که اغلب در مراقبتهای بهداشتی روزانه نادیده گرفته میشوند، میتوانند بهعنوان شاخصی از مسائل بهداشتی در شرایط مختلف باشند. این بیماری ها ناخن های دست و پا را درگیر می کنند و منجر به تغییر رنگ، بافت، شکل و ضخامت می شوند. شناخت انواع بیماری های ناخن، علل، علائم و درمان های موجود برای حفظ سلامت ناخن ها و سلامت کلی آن ضروری است.
تغییر رنگ ناخن
ناخن در حالت طبیعی، به رنگ صورتی کم رنگ می باشد. قسمت انتهایی ناخن که به انگشت می رسد، سفید رنگ است. اما گاهی شاهد تغییر رنگ و بی رنگ شدن ناخن ها به دلایل زیر هستیم:
– مصرف سیگار و دخانیات
– مصرف برخی داروهای شیمی درمانی
– عفونت پوست زیر ناخن
– آسیب پوست زیر ناخن
– ابتلا به بیماری های سیستمیک مانند بیماری های کبدی
– مشکلات کلیوی
فرو رفتن ناخن در گوشت
در چنین شرایطی، ناخن از کناره به داخل پوست فرو می رود که منجر به بروز درد و عفونت خواهد شد. معمولا زمانی که ناخن ها کوتاه نشوند و یا ناخن، نوک تیزی داشته باشد، شاهد بروز این اختلال هستیم. به همین خاطر اغلب توصیه می شود به بهداشت ناخن ها اهمیت داده شود، کوتاه نگه داشته شوند و از کفش های مناسب نیز استفاده شود.
پوشیدن جوراب، از وارد آمدن فشار به ناخن پیشگیری می کند. یکی دیگر از نکات، بررسی ناخن ها است تا مشکلات این چنینی در همان مراحل اولیه تشخیص داده شوند.
– درمان فرو رفتن ناخن در گوشت
1- بلند کردن ناخن
جهت انجام این شیوه، پزشک ناخن را از گوشه بلند کرده و پنبه ای را زیر آن قرار می دهد. با این کار، ناخن از پوست جدا شده و امکان رشد ناخن بالاتر از لبه ناخن فراهم می گردد.
2- برداشتن مقدار جزئی ناخن
این درمان، در موارد شدیدی که علائمی از قرمزی، درد و ترشح وجود دارد توصیه می شود. قبل از برداشتن ناخن، انگشت بی حس خواهد شد.
3- برداشتن ناخن و بافت
در صورتی که این اختلال در یک انگشت تکرار شود، برداشتن ناخن و بافت زیرین آن در کلینیک زخم، توصیه می شود.
عفونت ناخن
پارونیشیا یا عفونت ناخن، توسط باکتری به نام کاندیدیا ایجاد می شود. بسته به علت بروز عفونت، این اختلال می تواند روند پیشرفت آهسته و یا سریعی داشته باشد. عفونت ناخن به دو دسته حاد و مزمن تقسیم می شود. عفونت حاد، معمولا در اطراف ناخن مشاهده می شود، روند پیشرفت سریعی دارد و به دلیل مانیکور یا آویزان شدن پوست از کناره ناخن ایجاد می شود.
انواع رایج بیماری های ناخن
انواع مختلفی از بیماری های ناخن شایع است که هر کدام ویژگی های متفاوتی دارند. در اینجا برخی از رایج ترین آنها آورده شده است:
اونیکومیکوز (عفونت قارچی ناخن)
اونیکومیکوزیس یک بیماری شایع ناخن است که در اثر عفونت های قارچی ایجاد می شود. این عارضه معمولاً روی ناخنهای پا تأثیر میگذارد، اگرچه ناخنهای دست نیز ممکن است عفونی شوند. این قارچ در محیطهای گرم و مرطوب رشد میکند و باعث میشود افرادی که در استخرهای عمومی، باشگاههای ورزشی یا کفشهای تنگ استفاده میکنند، آسیبپذیر باشند. علائم این بیماری شامل ناخن های ضخیم، تغییر رنگ و شکننده است که در صورت عدم درمان ممکن است از بستر ناخن جدا شوند.
پارونیشیا
پارونیشیا عفونت پوست اطراف ناخن است که معمولاً توسط باکتری یا مخمر ایجاد می شود. این بیماری می تواند حاد باشد، به سرعت با علائمی مانند قرمزی، تورم و چرک اطراف ناخن یا مزمن باشد که در یک دوره طولانی تر با علائم مکرر رخ می دهد. پارونیشیا مزمن بیشتر در افرادی دیده می شود که دست هایشان اغلب در معرض آب یا مواد محرک است، مانند کارکنان مراقبت های بهداشتی و سرآشپزها.
پسوریازیس ناخن
پسوریازیس ناخن یک بیماری خود ایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلول های پوست سالم حمله می کند و ناخن ها را تحت تاثیر قرار می دهد. علائم عبارتند از فرورفتگی ( فرورفتگی های کوچک در سطح ناخن)، ضخیم شدن و تغییر رنگ. در موارد شدید، ناخن ها ممکن است خرد شوند یا از بستر ناخن جدا شوند، وضعیتی که به نام اونیکولیز شناخته می شود. پسوریازیس ناخن اغلب با آرتریت پسوریاتیک همراه است و باعث درد و تورم مفاصل می شود.
اونیکولیز
اونیکولیز به جدا شدن بدون درد ناخن از بستر ناخن اشاره دارد. این عارضه می تواند در اثر ضربه، عفونت های قارچی یا بیماری های پوستی زمینه ای مانند پسوریازیس ایجاد شود. ناخن آسیب دیده در حالی که از بستر ناخن جدا می شود ، سفید یا زرد به نظر می رسد. در حالی که این بیماری به خودی خود دردناک نیست، بستر ناخن در معرض دید می تواند مستعد ابتلا به عفونت باشد.
خطوط بیو
خطوط بیو شیارهای افقی هستند که در سراسر صفحه ناخن قرار دارند. این خطوط نشان دهنده یک وقفه موقت در رشد ناخن است که اغلب به دلیل بیماری شدید، سوء تغذیه یا ضربه فیزیکی است. خطوط Beau می تواند نشانه ای از مشکلات سلامت سیستمیک باشد و وجود آنها، بررسی دقیق تر سلامت کلی فرد را تضمین می کند.
لوکونیشیا
لوکونیشیا به لکه ها یا رگه های سفید روی ناخن ها اشاره دارد که اغلب به دلیل آسیب های جزئی به ناخن ایجاد می شوند. در حالی که لوکونیشیای دائمی یا گسترده معمولاً بی ضرر و موقت است، ممکن است نشان دهنده مشکلات سلامتی مانند کمبود روی یا بیماری کبد باشد. این وضعیت باید تحت نظر باشد، به خصوص اگر به طور مکرر رخ دهد یا چندین ناخن را تحت تاثیر قرار دهد.
ضربه به ناخن
ضربه به ناخن، ناشی از آسیب یا فشار مکرر روی ناخن ها، می تواند منجر به شرایطی مانند هماتوم زیر ناخنی (خونریزی زیر ناخن)، ریزش ناخن یا بدشکلی های دائمی شود. ضربه به ناخن همچنین می تواند ناخن ها را مستعد ابتلا به عفونت ها و سایر عوارض کند.
درمان عفونت ناخن
گاهی، مایع درون آبسه ها و تاول ها باید توسط پزشک تخلیه شوند، تا علاوه بر تسکین درد، روند بهبود نیز تسریع یابد.
درمان عفونت مزمن ناخن، پروسه پیچیده تری دارد و با درمان های خانگی بهبود نمی یابد. در صورتی که میزان عفونت شدید باشد، جراحی و برداشتن قسمتی از ناخن توصیه می شود.
درمان بیماری های ناخن به شرایط خاص و شدت آن بستگی دارد. درمان های رایج عبارتند از:
- داروهای ضد قارچ
برای عفونت های قارچی ناخن مانند اونیکومیکوز، اغلب داروهای ضد قارچ تجویز می شود. اینها را می توان به صورت خوراکی یا موضعی مصرف کرد. درمان می تواند طولانی باشد، اغلب چندین ماه طول می کشد تا عفونت به طور کامل به دلیل رشد آهسته ناخن ها از بین برود. - آنتی بیوتیک ها
عفونت های باکتریایی مانند پارونیشیا با آنتی بیوتیک درمان می شوند. در موارد شدید ممکن است نیاز به تخلیه آبسه یا چرک برای کاهش علائم و بهبودی باشد. - درمان استروئیدی
پسوریازیس ناخن ممکن است با استروئیدهای موضعی یا تزریقی برای کاهش التهاب و بهبود ظاهر ناخن درمان شود. در برخی موارد، داروهای سیستمیک برای پسوریازیس نیز ممکن است برای ناخن ها مفید باشد. - برداشتن ناخن
در موارد عفونت شدید یا ضربه، برداشتن جزئی یا کامل ناخن ممکن است ضروری باشد. این باعث می شود که ناحیه آسیب دیده بهبود یابد و ناخن سالم دوباره رشد کند. - مرطوب کننده ها و درمان های موضعی
برای شرایطی مانند اگزما که ناخنها را تحت تأثیر قرار میدهد یا ناخنهای شکننده به دلیل خشکی، کرمهای مرطوبکننده و درمانهای موضعی تخصصی میتوانند سلامت ناخن را بهبود بخشند و علائم را کاهش دهند. - تغییر سبک زندگی
پیشگیری از بیماریهای ناخن اغلب شامل ایجاد تغییراتی در سبک زندگی مانند رعایت بهداشت ناخن، پوشیدن کفشهای محافظ، و اجتناب از جویدن ناخن یا قرار گرفتن بیش از حد در معرض آب و مواد شیمیایی است. - مکمل های غذایی
اگر کمبودهای تغذیه ای شناسایی شود، مکمل هایی مانند بیوتین، روی و آهن ممکن است برای تقویت ناخن ها و پیشگیری از بیماری توصیه شود.
پیشگیری از بیماری های ناخن
پیشگیری برای حفظ سلامت ناخن ها بسیار مهم است. در اینجا چند نکته برای پیشگیری از بیماری ناخن آورده شده است:
- بهداشت را رعایت کنید: مرتباً دستها و پاهای خود را تمیز و خشک کنید و ناخنهای خود را مرتب نگه دارید.
- از مواد شیمیایی خشن اجتناب کنید: هنگام استفاده از محصولات پاک کننده یا مواد شیمیایی از دستکش استفاده کنید و محصولات مراقبت از ناخن ملایم را انتخاب کنید.
- کفش مناسب بپوشید: کفش های تنفس پذیر را انتخاب کنید و از پوشیدن کفش های تنگ یا مرطوب برای مدت طولانی خودداری کنید.
- مراقبت ایمن از ناخن را تمرین کنید: ابزارهای ناخن را به طور منظم ضد عفونی کنید، از اشتراک گذاری آنها خودداری کنید و هرگز ناخن های خود را پاره نکنید یا نجوید.
- سلامتی خود را زیر نظر داشته باشید: مراقب سلامت کلی خود باشید و در صورت مشاهده تغییرات مداوم در ناخن های خود به دنبال مشاوره پزشکی باشید.
نتیجه گیری
بیماری های ناخن چیزی بیش از یک موضوع زیبایی هستند. آنها می توانند نشان دهنده بیماری های زمینه ای و عفونت هایی باشند که نیاز به توجه دارند. با درک انواع مختلف بیماری های ناخن، علل، علائم و گزینه های درمانی، افراد می توانند اقدامات پیشگیرانه ای برای حفظ ناخن های سالم و سلامت کلی خود انجام دهند. اگر متوجه هر گونه تغییر غیرعادی در ناخن های خود شدید، مهم است که برای تشخیص دقیق و درمان مناسب با یک متخصص مراقبت های بهداشتی مشورت کنید.