سیاه شدن زخم بستر نشان دهنده مرحله پیشرفته آسیب بافتی است که معمولاً در زخمهای فشاری شدید مشاهده میشود. این رخداد نشان دهنده وجود بافت نکروزه یا مرده در داخل زخم است که نشانهای از آسیب جدی ناشی از فشار طولانی مدت و جریان خون به خطر افتاده است. در این مقاله به بررسی علت سیاه شدن زخم بستر میپردازیم.
منظور از سیاه شدن زخم بستر چیست؟
سیاه شدن زخم بستر معمولاً نشان دهنده مرحله بحرانی است که در آن بافت به شدت آسیب دیده است. رنگ سیاه ممکن است ناشی از بافت مرده باشد که به عنوان بافت نکروزه یا اسکار نیز شناخته میشود، که در ناحیه آسیب دیده تشکیل میشود. این بافت مرده ممکن است به دلیل کمبود جریان خون و اکسیژن سیاه به نظر برسد و منجر به پوسیدگی آن شود.
درمان زخم بستر برای جلوگیری از پیشرفت به مراحل شدید بسیار مهم است، به ویژه زمانی که به مرحله سیاه شدن میرسد، زیرا اگر به درستی مدیریت نشود، میتواند منجر به عفونت و عوارض بعدی شود.
بیشتر بخوانید: زخم بستر در کودکان
علت سیاه شدن زخم بستر چیست؟
سیاه شدن زخم بستر در درجه اول به دلیل مرگ بافت است، وضعیتی که به عنوان نکروز شناخته میشود. عوامل متعددی در این امر نقش دارند:
💥 گردش خون ضعیف
فشار طولانی مدت روی پوست جریان خون را در آن ناحیه محدود میکند. بدون خون کافی، بافتها اکسیژن و مواد مغذی کافی دریافت نمیکنند که منجر به آسیب بافتی و در نهایت نکروز میشود.
💥 فشار و برش
فشار مداوم بر روی یک ناحیه خاص، به ویژه روی برجستگیهای استخوانی مانند باسن، پاشنه و دنبالچه، میتواند به پوست و بافتهای زیرین آسیب برساند. اصطکاک ناشی از حرکت بر روی سطح (برشی) این آسیب را تشدید میکند.
💥 رطوبت و عفونت
زخم بستر مستعد عفونت است. رطوبت ناشی از تعریق یا بیاختیاری میتواند پوست را نرم کند و آن را مستعد آسیب و عفونت کند. عفونتها میتوانند جریان خون را بیشتر به خطر بیندازند و به مرگ بافت منجر شوند.
💥 عدم تحرک
افرادی که نمیتوانند موقعیت خود را تغییر دهند یا به طور مستقل حرکت کنند در معرض خطر بیشتری هستند. فشار روی یک ناحیه برای مدت طولانی بدون تسکین میتواند باعث تجزیه بافت شود.
هنگامی که زخم بستر به مرحله شدید میرسد، بافت آسیب دیده مرده میشود و به دلیل کمبود جریان خون و اکسیژن سیاه به نظر میرسد. این بافت مرده که اسکار نام دارد، نشان دهنده یک وضعیت بحرانی است که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد.
درمان شامل برداشتن بافت مرده (دبریدمان)، مدیریت عفونتها، بهبود جریان خون است. جابجایی منظم، تغذیه مناسب و مراقبت تخصصی از زخم در پیشگیری و مدیریت ایجاد زخم سیاهشده بسیار مهم است.
بیشتر بخوانید: پیشگیری از زخم بستر
در هنگام سیاه شدن زخم بستر چه اتفاقی میافتد؟
هنگامی که زخم فشاری سیاه میشود، به طور معمول نشان دهنده مرحله شدید آسیب بافت است. این سیاه شدن به دلیل وجود بافت مرده موسوم به نکروز یا اسکار در ناحیه آسیب دیده رخ میدهد.
در این مرحله پیشرفته، زخم فشاری فراتر از مراحل اولیه قرمزی یا زخمهای باز پیشرفت کرده است. در عوض، رنگ سیاه نشان میدهد که آسیب بافتی قابل توجه است و ممکن است ناحیه آسیب دیده نکروز باشد. کمبود جریان خون و اکسیژن به بافت آسیب دیده باعث مرگ و سیاه شدن آن میشود.
هنگامی که زخم فشاری به این مرحله میرسد، نشان دهنده یک وضعیت بحرانی است که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد. بدون مداخله مناسب، زخمهای فشاری سیاه شده میتوانند منجر به عوارض جدی از جمله عفونت، آسیب بیشتر بافتی و حتی عفونتهای سیستمیک مانند سپسیس شوند.
بیشتر بخوانید: زخم بستر در بیمارارن سرطانی
سیاه شدن زخم بستر در چه مرحلهای اتفاق میافتد؟
سیاه شدن زخم بستر معمولاً در مرحله پیشرفتهتری از ایجاد زخم فشاری رخ میدهد. در سیستم مرحلهبندی سنتی که برای طبقهبندی زخمهای فشاری استفاده میشود، معروف به «سیستم مرحلهبندی زخمهای فشاری» یا «سیستم مرحلهبندی NPUAP» (تأسیسشده توسط پانل مشاوره ملی زخم فشار)، سیاه شدن زخم بستر اغلب در مرحله ۳ یا مرحله ۴ رخ میدهد.
بسیار مهم است که به طور منظم زخمهای فشاری را برای هر گونه نشانهای از وخامت ارزیابی کنید و فوراً به پزشک مراجعه کنید. پیشگیری و مداخله زودهنگام در مدیریت زخمهای فشاری برای جلوگیری از رسیدن آنها به مراحل شدیدتر که سیاهشدگی رخ میدهد، ضروری است.
نتیجهگیری
همانطور که گفته شد در هنگام سیاه شدن زخم بستر با پیشرفت زخمهای فشاری به مراحل شدیدتر، مانند مرحله ۳ یا مرحله ۴، ناحیه آسیب دیده به طور فزایندهای مستعد نکروز میشود و به صورت رنگ سیاه شده ظاهر میشود. در صورت دیدن هر گونه نشانه از مطالبی که در این مقاله گفته شد، حتماً سریعاً به پزشک مراجعه کنید تا از بروز عواقب خطرناک بتوانید جلوگیری کنید.